گويند اسلام حق است و استسلام حقيقت ، اسلام شريعت است و استسلام طريقت ، منزل‌گاه اسلام سينه است و جايگاه استسلام دل ، اسلام چون تن است و استسلام چون روح ، تن بىروح مردار است ، و روح بىتن نه به كار است ! اسلام از شرك برستن و به ايمان پيوستن كمترين درجه است و استسلام از خود برستن و در حق پيوستن بالاترين درجه است . 89 - إِلَّا الَّذِينَ تابُوا . آيه . هركس از شرك برست و در اسلام پيوست از جملهء تائبان است ، هركه از خود برست و به حق پيوست از جملهء صالحان است و خداوند بر هر دو مهربان و آمرزندهء آنان است . 90 - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ . آيه . به اتفاق علماء اسلام ، كفر مرتدّ بدتر است از كفر اصلى و كيفر او سخت‌تر ، نه‌بينى كه از كافر اصلى جزيت پذيرند و بر كفر خويش بگذارند و مرتدّ را بر كفر خود نگذارند و جزيت هم نپذيرند ، همچنين فترت اهل ارادت سخت‌تر است از گناه اهل عادت ! و كيفر بازگشته از راه حق در نهايت ، تمام‌تر است از كيفر بازماندگان در بدايت ! [ آيات 95 - 92 ] ( تفسير لفظى ) جزو چهارم : 92 - لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ . هرگز نخواهيد به نيكى رسيد جز آنكه نفقه دهيد و صدقه كنيد از آنچه دوست مىداريد و هرچه را در راه خدا انفاق كنيد خداوند دانا به آن است . 93 - كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . همه خوردنيها براى فرزندان يعقوب حلال بود جز آنچه كه اسرائيل پيش از نزول تورات به خود حرام كرد ، بگو به جهودان تورات را بياوريد تا ببينم اگر راست مىگوئيد ! 94 - فَمَنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ . پس هركس پس ازين بر خدا دروغ سازد از ستمكاران بشمار مىآيد . 95 - قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ . بگو كه خداوند راست گفت هرچه گفت ، پس پيروى كنيد از دين ابراهيم ، دين پاك و يكتاگوى و يگانه‌پرست كه هرگز او از ستمكاران نيست . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 92 - لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ . آيه . هركس در دنيا دوست داشتهء خود را انفاق كند مطلوب خود را از خدا خواهد يافت و هركس دوست داشتهء دنيا و آخرت خود را انفاق كرد خدا را يافته است و چقدر ميان اين دو انفاق تفاوت است ! آنكه در دنيا مال باخت به نيكى خداوند رسيد ، و آنكه ثواب عقبى باخت به وصال خدا رسيد ، هركس امروز با جاه و مال ماند ، فردا از ناز و نعمت درماند ، و هركه فردا با ناز و نعمت ماند ، از راز ولىنعمت بازماند . بهرچ از راه بازمانى چه كفر آن حرف و چه ايمان * بهرچ از دوست وامانى چه زشت آن نقش و چه زيبا گفته‌اند : انفاق سه قسم است : اول سخاوت دوم جود سوم ايثار ، صاحب سخاء بعضى دهد بعضى ندهد ، صاحب